Terugblik editie 2025

Musicaz en koor Duniya delen de Mantel van Sint Maarten 2025
Er waren zeven Utrechtse muzikale initiatieven genomineerd dit jaar: Culture Shock, La Fragola, VaarWel zangers, Koor Pthaha, Musicaz, Koor Duniya en Stichting Appeltaartconcerten. Een deskundige jury onder leiding van musicus Hanna Rijken koos de uiteindelijke winnaars van de editie van de Mantel van Sint-Maarten 2025. Dat was niet gemakkelijk, want alle initiatieven waren mooi. Muziek is bij al deze initiatieven echt verbindend en kan contact tot stand brengen waar dat door culturele of taalbarrières niet altijd mogelijk is. Uiteindelijk heeft de jury gekozen voor een gedeelde eerste plek. Twee initiatieven mochten dus de titel ‘mantel van sint maarten’ delen: Musicaz en koor Duniya. Hoe toepasselijk als we denken aan Sint Maarten die zelf zijn mantel deelde… De jury en ook het publiek en de initiatieven konden hier erg om lachen. Ook hierin konden we dus laten zien dat delen mooi is!
 

Musicaz is een collectief van Utrechtse muzikanten die samen met vrijwilligers elke week bij de drie AZC’s in Utrecht te vinden zijn om middels muziek (jonge) mensen uit verschillende culturen die verblijven in het AZC samen te brengen én een stuk (h)erkenning te geven van hun herkomst door muziek en liederen uit allerlei landen met elkaar te spelen (en zingen). Bij de muziekavonden klinkt muziek uit allerlei landen en met verschillende talen en klanken. ‘Vaak ontbreekt een gedeelde taal, maar muziek spreekt in alle talen en raakt ook daar waar woorden niet begrepen worden’, zoals een aandrager het fraai formuleerde.

De jury was geraakt door de wijze waarop Musicaz te werk gaat. Ze zijn trouw in hun activiteiten: elke week opnieuw zijn ze aanwezig op drie verschillende plekken. Maar dat niet alleen. Ze zetten muziek in om verschillende groepen mensen die onderling binnen AZC’s nog weleens in strijd leven met elkaar samen te brengen. Met muziek, zang en dans verleiden ze de mensen om hun verhaal te vertellen, iets van hun cultuur te laten klinken, zodat er herkenning kan zijn bij anderen. Muziek biedt zo een stukje verwerking, afleiding, ontspanning, maar ook herkenning en gemeenschapsvorming: ze combineren zang, muziek en dans met ontmoetingen. Het is een laagdrempelige werkwijze waar ook iets educatiefs in zit: mensen luisteren naar elkaar, leren van elkaar. Je kan eenmalig aansluiten of vaker. Daar waar taalgrenzen zijn, weten ze die met muziek te overbruggen. Mensen luisteren niet alleen, maar worden ook uitgedaagd mee te doen, te participeren. En daarbij dragen ze het af en toe ook nog uit aan de ‘buitenwereld’ door optredens te verzorgen. De jury is van mening dat het een mooie werkwijze is die door muziek verbondenheid biedt tussen (groepen) mensen en culturen in een situatie die voor veel mensen erg moeilijk is: wonen in een AZC is immers niet zomaar een fijne thuisplek voor iedereen. Dat we Musicaz willen stimuleren door te gaan én er meer mensen bij betrokken mogen worden, mag duidelijk zijn.

De andere eerste prijs ging naar koor Duniya. Dit koor bestaat uit zo’n 70 leden uit meer dan 20 landen en repeteert elke week. Mensen kunnen zich aanmelden en mee repeteren, maar ook zelf liederen aandragen. Zoals de aandrager van dit initiatief verwoordde: “Voor veel koorleden is de tweewekelijkse repetitie een pleisterplaats in een week geplaveid met uitdagingen, waar ze gelijkgestemden treffen en kunnen bijtanken. De leden zingen elkaars herinneringen en verhalen”.

Het koor bestaat al vele jaren. De jury was positief verrast over de omvang van het koor en de diversiteit: het aantal landen en talen dat in het koor aanwezig is, is enorm. Het zingen werkt heel verbindend en heeft voor een gemeenschap gezorgd van mensen die elkaar zingend leren kennen, elkaar helpen en omzien naar elkaar. De koorleden hebben oog voor elkaar. Er ontstaan ook verbindingen die verder gaan dan samen koffiedrinken voor of na het zingen: van het koken voor elkaar tot het bieden van tijdelijke mantelzorg als koor. Niet alleen het zingen op zich, maar ook het repertoire van liederen is een verbindend element. De repetities vormen een doel op zich. Maar door ook af en toe uitvoeringen te geven, weten ze ook nog een bredere groep mensen op te vrolijken, te inspireren en te betrekken bij de eigen interculturele cultuur die ze hebben weten neer te zetten. Het koor geeft eigenlijk een tegengeluid in een samenleving waar nogal eens kritisch gedacht wordt over mensen uit andere landen en culturen. Als koor geven ze een positief voorbeeld van hoe samen optrekken ook kan.

Aanmoedigingsprijs voor Koor Ptaha
De aanmoedigingsprijs is voor een initiatief of project dat we graag in het zonnetje willen zetten en willen stimuleren om door te gaan. Dit jaar ging de aanmoedigingsprijs naar het Nederlands-Oekraïens koor Ptaha. Het koor bestaat uit zo’n 20 leden van Oekraïense en Nederlandse afkomst. Hun repertoire bestaat uit liederen uit beide landen. Zo proeven ze iets van elkaars culturen en ontstaat er verbinding. Het koor staat open voor nieuwe leden. Op dit moment biedt het vooral een thuis voor de wat oudere Oekraïense vluchtelingen voor wie het wonen in Nederland een flinke uitdaging kan zijn, soms nog wat moeilijker dan voor de jongere generatie die makkelijker integreert. De jury vond het prachtig om te zien dat met dit koor een thuis geboden wordt aan de leden, er ruimte is voor interculturele ontmoeting én dat er ook ruimte is voor de eigenheid en erkenning van hun herkomst. Ze hebben steun aan elkaar, zingen Oekraïense liederen en dragen bij een optreden ook Oekraïense kleding. Voor veel Nederlanders is contact met Oekraïense vluchtelingen niet zo vanzelfsprekend. Dit koor laat zien dat het wel kan en lukt. De leden van Ptaha laten zien dat dit contact via muziek goed werkt, taalbarrières overbrugt en verrijkend is voor alle koorleden! En door hun optredens geven ze een boodschap van hoop: niet bij de pakken neerzitten, maar zing over je verleden, je heden, je toekomst. Juist in een tijd waarin de oorlog nog steeds gaande is en de onzekerheid groot, is koor Ptaha een hoopvolle plek voor de leden én een inspirerend voorbeeld voor Utrecht dat navolging verdient, binnen of buiten onze stad.

Lees hier de volledige terugblik op de Mantel van Sint Maarten 2025.
Lees hier de volledige terugblik op de Mantel van Sint Maarten 2024.
Lees hier de volledige terugblik op de Mantel van Sint Maarten 2023.
Lees hier de volledige terugblik op de Mantel van Sint Maarten 2022.